A beneficiare della formazione sono stati gli operatori delle città di Durazzo e Lezhe, che nel corso di 2 intense giornate hanno potuto approfondire i temi-chiave legati alla COOP – Continuità Operativa, in particolare le funzioni essenziali e gli stakeholder da coinvolgere, le analisi dei processi e la valutazione dei rischi, i fattori scatenanti e le opzioni di continuità operativa, delocalizzazione e ricostituzione, decentramento, sviluppo e mantenimento del piano di continuità, con il supporto finale di diverse esercitazioni pratiche.

Abbiamo chiesto al dott. Agostino Goretti di Protezione Civile, a capo del team di formatori, di aiutarci ad inquadrare questo nuovo, importante step nella partnership italo-albanese.

Cos’è la “continuità operativa” e perché è necessaria per la protezione civile?

La continuità operativa è l’insieme delle capacità e misure organizzative che permettono a un’istituzione di continuare a svolgere le proprie funzioni essenziali anche in presenza di calamità naturali, incidenti tecnologici, attacchi informatici o altre crisi. L’obiettivo non è evitare tali eventi, ma garantire che le attività critiche proseguano o vengano ripristinate in tempi accettabili. Nella protezione civile riveste un’importanza strategica: un sistema moderno deve restare operativo anche durante un evento in grado di interrompere la continuità. I corsi rivolti ai colleghi albanesi mirano a diffondere questa cultura della resilienza, coinvolgendo esperti dell’Agenzia Nazionale di Protezione Civile (AKMC) e delle strutture locali (prefetture, comuni, vigili del fuoco).

In che fase del percorso di rafforzamento istituzionale dell’AKMC si collocano questi corsi?

Le attività di Durazzo e Lezhë si inseriscono in un percorso pluriennale del DPC con AICS Tirana. Dopo un primo corso per gli esperti del Centro Operativo Nazionale e una visita di studio in Italia (Roma e Firenze) nel 2024, è seguito un programma più articolato nel 2025, della durata di diversi mesi, su gestione dei rischi naturali, tecnologici e antropici, funzionamento delle sale operative e procedure di emergenza, sia in condizioni ordinarie sia in emergenza, con il coinvolgimento di diversi uffici del Dipartimento italiano.

Una riflessione di sintesi sulla collaborazione pluriennale DPC–AKMC: risultati e aree di miglioramento.

La cooperazione italo-albanese sulla gestione dei rischi è iniziata con progetti UE su rischio alluvionale, poi incendi boschivi e sistemi di allerta precoce; attualmente sono in corso interventi sul rischio sismico, oltre alla formazione su emergenze e continuità operativa con AICS. Vi è stato anche supporto diretto in emergenza, come dopo il terremoto del 2019 e con mezzi aerei antincendio. Dal 2019 l’AKMC e l’intero sistema albanese hanno compiuto progressi significativi, anche grazie a un quadro normativo ispirato al modello italiano. Restano da sviluppare strumenti e tecnologie avanzate per la gestione dei rischi e il rafforzamento del volontariato, ambiti in cui l’esperienza italiana resta un riferimento.

******

Tirane, 19 qershor 2026 – Një trajnim i ri u mbajt këtë javë nga Departamenti Italian i Mbrojtjes Civile (DPC) për stafin e Agjencisë Kombëtare të Mbrojtjes Civile të Shqipërisë (AKMC), si pjesë e projektit “Krijimi i një Qendre Kombëtare Operacionale për Emergjencat Civile të Agjencisë Kombëtare të Mbrojtjes Civile të Shqipërisë”.

Trajnimi u ofroi përfituesve operatorë nga qytetet e Durrsit dhe Lezhës, të cilët gjatë dy ditëve intensive patën mundësinë të thelloheshin në temat kryesore që lidhen me COOP (Vazhdimësinë operative), konkretisht funksionet thelbësore dhe palët e interesuara që do të përfshihen, analizat e proceseve dhe vlerësimin e riskut, shkaktarët dhe opsionet për vazhdimësinë e biznesit, zhvendosjen dhe rindërtimin, decentralizimin, zhvillimin dhe mirëmbajtjen e planit të vazhdimësisë, me mbështetjen përfundimtare të disa ushtrimeve praktike.

Ne i kërkuam Dr. Agostino Goretti të Departamentit të Mbrojtjes Civile, kreut të ekipit të trajnimit, të na ndihmonte të kuptonim këtë hap të ri të rëndësishëm në partneritetin italo-shqiptar.

– Çfarë është “vazhdimësia operacionale” dhe pse është e nevojshme për mbrojtjen civile?

Vazhdimësia operacionale është tërësia e kapaciteteve dhe masave organizative që i mundësojnë një institucioni të vazhdojë funksionet thelbësore edhe gjatë fatkeqësive natyrore, incidenteve teknologjike, sulmeve kibernetike apo krizave të tjera. Qëllimi nuk është parandalimi i ngjarjeve, por garantimi që aktivitetet kritike të vazhdojnë ose të rikthehen brenda afateve të pranueshme. Në mbrojtjen civile ka rëndësi strategjike: një sistem modern duhet të mbetet funksional edhe gjatë një ngjarjeje që mund të ndërpresë vazhdimësinë. Kurset që synojnë kolegët shqiptarë synojnë të përhapin këtë kulturë të qëndrueshmërisë, duke përfshirë ekspertë nga Agjencia Kombëtare e Mbrojtjes Civile (AKMC) dhe autoritetet lokale (prefektura, bashki, departamente zjarrfikëse).

– Në cilën fazë të forcimit institucional të AKMC-së vendosen këto kurse?

Aktivitetet në Durrës dhe Lezhë janë pjesë e një procesi shumëvjeçar të DPC-së me AICS Tiranë. Pas një kursi të parë për ekspertët e Qendrës Operative Kombëtare dhe një vizite studimore në Itali (Romë dhe Firence) ne 2024, u zhvillua një program më i strukturuar ne 2025, disamujor, mbi menaxhimin e rreziqeve natyrore, teknologjike dhe antropogjene, funksionimin e sallave operative dhe procedurat e emergjencës, si në kushte normale ashtu edhe gjatë emergjencave, duke përfshirë zyra të ndryshme të Departamentit Italian.

– Një vlerësim përmbledhës mbi bashkëpunimin shumëvjeçar DPC–AKMC: rezultate dhe fusha për t’u përmirësuar.

Bashkëpunimi italo-shqiptar në menaxhimin e rreziqeve nisi me projekte të BE-së për përmbytjet, më pas zjarret në pyje dhe sistemet e paralajmërimit të hershëm; aktualisht janë në zbatim projekte për rrezikun sizmik, krahas trajnimeve mbi emergjencat dhe vazhdimësinë operacionale me AICS. Ka pasur edhe mbështetje direkte gjatë emergjencave, si pas tërmetit të 2019-ës dhe me mjete ajrore kundër zjarreve. Që nga 2019, AKMC dhe i gjithë sistemi shqiptar kanë bërë përparime të rëndësishme, edhe falë një kuadri ligjor të frymëzuar nga modeli italian. Mbeten për t’u zhvilluar instrumente e teknologji të avancuara për menaxhimin e rreziqeve dhe forcimi i vullnetarizmit, fusha ku përvoja italiane mbetet pikë referimi.